Stefan Żeromski
Z Wikipedii
| Stefan Żeromski | |
 |
|
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Ważne dzieła | Przedwiośnie , depilacja laserowa Ludzie bezdomni , usługi informatyczne Popioły , opony letnie Syzyfowe prace |
| Muzeum artysty | Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie, szkoły policealne Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego w Kielcach |
 Zdjęcia w Commons |
|
 Teksty na Wikiźródłach |
|
 Cytaty w Wikicytatach |
|
| Stefan Żeromski | |
 Jelita |
|
| Data urodzenia | 14 października 1864 |
| Miejsce urodzenia | Strawczyn |
| Data śmierci | 20 listopada 1925 |
| Miejsce śmierci | Warszawa |
| Rodzina | Żeromscy |
| Rodzice | Wincenty Żeromski Józefa Katerla |
| Małżeństwo | Oktawia Radziwiłłowicz Anna Zawadzka |
| Dzieci | z Anną Zawadzką: Monika Żeromska , działki w szczawnicy z Oktawią Radziwiłłowicz: |
Stefan Żeromski (ur. 14 października 1864 w Strawczynie koło Kielc , kosmetyka laserowa zm. 20 listopada 1925 w Warszawie ) – polski prozaik, podsłuchy publicysta, stoły dramaturg, opony nazwany "sumieniem polskiej literatury".
Posługiwał się pseudonimami Maurycy Zych, meble do sypialni Józef Katerla i Stefan Iksmoreż.
Pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej herbu Jelita . Wychował się w Ciekotach w Górach Świętokrzyskich . Jego ojciec Wincenty Żeromski wspierał Polaków walczących w powstaniu styczniowym . Jednak po upadku powstania na skutek represji rosyjskich ojciec utracił majątek i aby utrzymać rodzinę został dzierżawcą folwarków. Matkę stracił w 1879 , sypialnie ojca w 1883 .
W roku 1873 dziewięcioletni Stefan trafił na rok do szkoły początkowej w Psarach . W 1874 roku rozpoczął naukę w Męskim Gimnazjum Rządowym w Kielcach. Z tego okresu pochodzą jego pierwsze próby literackie - wiersze, suknie ślubne dramaty, pozycjonowanie i optymalizacja przekłady z literatury rosyjskiej. Zadebiutował w 1882 w numerze 27 "Tygodnika Mód i Powieści" przekładem wiersza Lermontowa i w "Przyjacielu Dzieci" wierszem "Piosenka rolnika". Trudności finansowe i początki gruźlicy spowodowały, fotele z masażem że gimnazjum ukończył w 1886 roku bez uzyskania matury. W tym samym roku rozpoczął studia w Instytucie Weterynarii w Warszawie (uczelnia nie wymagała matury). Tam zetknął się z ruchem socjalistycznym, szczawnica działał m.in. w tajnej akcji oświatowej wśród rzemieślników i robotników. Następnie w 1889 zmuszony został zarzucić studia z powodów finansowych i zaczął pracować jako guwerner w domach ziemiańskich m.in. w Łysowie (obecnie gmina Przesmyki koło Siedlec ), monitoring oraz Nałęczowie . Od 1889 jego utwory ukazywały się na łamach Tygodnika Powszechnego . W 1892 przebywał krótko w Zurychu , pozycjonowanie Wiedniu , szczawnica Pradze i Krakowie . Jesienią tego roku ożenił się z Oktawią z Radziwiłłowiczów Rodkiewiczową, kamery którą poznał w Nałęczowie. Również w tym samym roku wyjechał z żoną i jej córeczką z pierwszego małżeństwa do Szwajcarii , soczewki kontaktowe gdzie pracował jako bibliotekarz w Muzeum Narodowym Polskim w Raperswilu . Tam powstawały m.in. Syzyfowe prace . W Szwajcarii zetknął się z m.in. z Gabrielem Narutowiczem , komody Edwardem Abramowskim . W latach 1895 i 1898 ukazały się zbiory opowiadań Żeromskiego.
Po powrocie do kraju w 1897 pracował jako pomocnik bibliotekarza w Bibliotece Ordynacji Zamojskiej w Warszawie aż do roku 1904 . Również w tym samym roku, lustro tj. roku powrotu ze Szwajcarii, łóżka ukazały się Syzyfowe prace . W 1899 roku Żeromskiemu urodził się syn Adam. W tym samym roku ukazali się Ludzie bezdomni . W 1904 wyszła powieść Popioły , moja księgarnia której sukces wydawniczy pozwolił przenieść się rodzinie Żeromskiego prawie na rok do Zakopanego . Dopiero od 1904 roku mógł poświęcić się pracy pisarskiej. Od 1905 roku działał w organizacjach demokratycznych i socjalistycznych . Był inicjatorem założenia Uniwersytetu Ludowego , Zakopane apartamenty organizował kursy dokształcające dla uczniów szkoły rzemieślniczej, 7x3katal8 w domu Żeromskich prowadzono ochronkę i tajną szkołę. W 1909 wyjechał z rodziną do Paryża , koli w którym mieszkali trzy lata. Po powrocie do kraju osiedlił się w Zakopanem. W 1913 założył nową rodzinę z malarką Anną Zawadzką. Owocem tego związku była córka Monika . Po wybuchu I wojny światowej zgłosił się do Legionów Polskich , Telefony jednak nigdy nie brał udziału w walkach. Wrócił do Zakopanego i działał w pracach Naczelnego Komitetu Zakopiańskiego . Był prezydentem Rzeczypospolitej Zakopiańskiej . W 1918 w wyniku choroby zmarł syn Żeromskiego – Adam.
W wolnej Polsce Żeromski zamieszkał w Warszawie, gdzie brał znaczący udział w życiu literackim. Brał udział w akcji propagandowej na Powiślu celem przyłączenia tych terenów do Polski, między innymi w Iławie , Suszu, Prabutach, Kwidzynie, Grudziądzu i wielu innych miejscowościach Warmii, Mazur i powiatów nadwiślańskich. Był inicjatorem powstania projektu Akademii Literatury, Straży Piśmiennictwa Polskiego a w 1925 został założycielem i pierwszym prezesem polskiego oddziału PEN Clubu . W latach dwudziestych osiedlił się w Konstancinie-Jeziornie pod Warszawą w willi Świt, a później mieszkał na Zamku Królewskim w Warszawie. W 1922 ukazała się powieść Wiatr od morza , za którą otrzymał państwową nagrodę literacką, a w 1924 powieść Przedwiośnie .
Żeromski zmarł w 1925 i został pochowany na Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie (F/4/24). W 1928 otwarto w Nałęczowie poświęcone pisarzowi muzeum.
Spis treści |
[ edytuj ] Ważniejsze dzieła
- Doktor Piotr
- Duma o hetmanie
- Dzieje grzechu
- Echa leśne
- Firlykowe Wzgórze
- Ludzie bezdomni
- Na probostwie w Wyszkowie
- O żołnierzu tułaczu
- Popioły
- Przedwiośnie
- Puszcza Jodłowa
- Rozdzióbią nas kruki, wrony
- Róża
- Sen o szpadzie
- Siłaczka
- Sułkowski
- Syzyfowe prace
- Uciekła mi przepióreczka
- Uroda życia
- Walka z szatanem
- Wiatr od morza
- Wierna rzeka
- Zapomnienie
- Zmierzch
[ edytuj ] Galeria
 Portret pędzla Eligiusza Niewiadomskiego z 1900 |
 Fragment wzniesionego na warszawskiej Woli w 1990 pomnika dłuta Wiesława Müldnera-Nieckowskiego (ok. 1975 ) |
 Grób Stefana Żeromskiego na warszawskim Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym |
 Dom w Gdyni -Orłowie, gdzie w 1920 roku mieszkał S.Żeromski |
| Poprzednik nowa funkcja |
Prezydent Rzeczpospolitej Zakopiańskiej 1 - 16 listopada 1918 |
Następca włączenie do Rzeczpospolitej Polskiej |
[ edytuj ] Zobacz też
Latarnia morska im. Stefana Żeromskiego
[ edytuj ] Bibliografia
- Irena Kwiatkowska-Siemieńska, Stefan Żeromski. La nature dans son expériences et sa pensée. Préface de Jean Fabre, Professeur à la Sorbonne. Paris, Nizet 1964, (256 p.)
- Stanisław Adamczewski , Serce nienasycone. Warszawa, 1930.
- Stanisław Adamczewski , Sztuka pisarska Żeromskiego. Kraków, 1949.
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Utwory Stefana Żeromskiego w serwisie Wolne Lektury
- Arkusz ocen Stefana Żeromskiego z 1886 roku
| Rozpoczął się proces porywaczy Janusza Leksztonia |
|
W Sądzie Rejonowym w Gdyni rozpoczął się w piątek proces porywaczy Janusza Leksztonia. Na ławie oskarżonych zasiada sześć osób, w tym 28-letnia Natalia S. - była sympatia biznesmena, która według prokuratury z powodu porachunków osobistych i finansowych miała podżegać do uprowadzenia mężczyzny.
|
| Domniemani szefowie "ośmiornicy" wyszli z aresztu |
|
Dwaj domniemani szefowie łódzkiej "ośmiornicy" Tadeusz M., pseud. Tato, i Mariusz K. w piątek po południu wyszli z aresztu. Spędzili w nim ponad 10 lat. Łódzki sąd, uchylając areszt, zastosował wobec nich poręczenia majątkowe w wysokości 400 i 200 tys. zł.
|
| Kraje UE wezwą ambasadorów Iranu |
|
Ministerstwa spraw zagranicznych państw członkowskich UE wezwą akredytowanych u siebie ambasadorów Iranu, by przedstawić im krytyczne stanowisko w sprawie powyborczych zajść w tym kraju, w tym zwłaszcza przetrzymywania pracowników brytyjskiej ambasady w Teheranie - informują źródła dyplomatyczne w Brukseli.
|
| Łódź: Wybory Miss i Mistera Policji 2009! |
|
Siedem policjantek i dziesięciu funkcjonariuszy z regionu łódzkiego startuje w wyborach Miss i Mistera Policji 2009 roku. Ich organizatorem jest Komenda Wojewódzka Policji w Łodzi, a na swoich faworytów w mundurach głosować można już w internecie.
|
| Małopolska liczy straty po powodzi |
|
Ponad 352 mln złotych - tyle wynosi kwota strat w infrastrukturze komunalnej po ostatniej powodzi w Małopolsce, które do tej pory zgłosiły jednostki samorządu terytorialnego - poinformowała w piątek rzecznika wojewody małopolskiego Małgorzata Woźniak.
|